Limassoldan Kembrijga: Exness stipendiatining muhandislik yo‘li

Kembrij hali ko‘z o‘ngida ham ko‘rinmagan paytlardayoq Mara Rotaru muhandislik sari ilk qadamlarini tashlay boshlagan edi. 

Kiprning Limassol shahrida ulg‘ayarkan, qiziquvchanlik uning kundalik hayotining katta qismiga aylangan edi. U otasining kompyuterlar va maishiy texnikalarni qanday ishlashini tushunish uchun ajratib ko‘rayotganini kuzatar, onasi esa kechki ovqat paytida oilani muntazam ravishda matematik masalalar va qiziqarli savollar bilan sinab ko‘rar edi. 

Bu qiziquvchanlik oxir-oqibat Marani Lego Robotics va First Lego League’ga olib keldi, u yerda esa muhandislik faqat nimanidir qurishdan iborat emasligini anglab yetdi'. Gap muammolarni hal qilish, g‘oyalarni sinab ko‘rish, xatolardan saboq olish va yana qayta urinib ko‘rishda edi.

Dunyo kengaygan paytda

2019-yilda Mara First Lego League jahon chempionatida qatnashish uchun AQSHning Texas shtatidagi Hyuston shahriga bordi.

Musobaqa zaliga kirishning o‘ziyoq uni hayratga soldi. Robotlar g‘oyat ajoyib, tadqiqot loyihalari juda puxta, atrofdagi talabalar esa u avval hech uchratmagan darajada ishtiyoqli va maqsadga intiluvchan edi. Jamoasi kutganidek yuqori o‘rinlarni ololmagan bo‘lsa-da, musobaqa unda uzoq saqlanadigan taassurot qoldirdi.

Eng muhimi, bu unga qiziquvchanlik va innovatsiya madaniyati global miqyosda qanday ko‘rinishini ko‘rsatdi. Bu unga ilgari o‘ylab ko‘rmagan imkoniyatlarni ko‘rsatdi va dunyo uning yaqin atrofidagidan ancha keng ekanini anglashiga yordam berdi'.

Kembrijni ro‘yobga chiqarish

Oradan bir necha yil o‘tib, Mara Kembrij universitetida mexanik va aerokosmik muhandislik yo‘nalishida o‘qish uchun taklif oldi.

Hayajon bir zumda paydo bo‘ldi. Noaniqlik ham shunday.

Kembrijga kirish katta yutuq bo‘lsa-da, u yerda o‘qishning moliyaviy tomoni yana bir sinov edi. Bir nechta stipendiyalardan rad javobini olgach, u umuman bora oladimi-yo‘qmi, aniq bilmasdi.

Exness Fintech Scholarships dasturi orqali qo‘llov olgach, vaziyat o‘zgardi. Bu dastur texnologiya, muhandislik va innovatsiya sohalarida kelajak qurishni maqsad qilgan iqtidorli talabalarga yordam beradi.

Kembrij mavhum bir marradan chiqib, haqiqiy maqsadga aylandi.

Qanday o‘rganishni o‘rganish

Universitetni boshlash hayajonli edi, biroq o‘rganish jarayoni ham oson kechmadi.

Kembrijga birinchi marta kelgan ko‘plab talabalar singari, Mara ham har bir imkoniyatdan maksimal darajada foydalanishni xohlardi. Birinchi kunidayoq u 30 ta klubga yozildi.

"30," — deb kulib eslaydi u.

Yangi qiziqishlarni o‘rganish bilan bir paytning o‘zida hammasiga ulgurishga urinish o‘rtasida farq borligini anglash uchun ko‘p vaqt ketmadi.

Akademik tomonning ham o‘ziga xos qiyinchiliklari bor edi. Mara muhandislik intuitsiyasi odam bilan birga tug‘ilib kelmaydigan narsa ekanini tezda anglab yetdi.

“Bu xuddi musiqani tushunish uchun ‘quloq’ni o‘stirishga o‘xshaydi”, — dedi u. Intuitsiya amaliyot, tajriba va doimiy ravishda nafaqat javob to‘g‘rimi-yo‘qmi, balki u aslida nega ishlashini ham so‘rab borish orqali shakllanishini tushuntirdi.

U Kembrijga chuqurlashtirilgan matematika bo‘yicha A-darajasiz kelgan edi, shu bois tengdoshlarining ko‘pchiligi ayrim yo‘nalishlarda allaqachon mustahkam poydevorga ega edi. Buni muvaffaqiyatsizlik deb ko‘rish o‘rniga, u bundan o‘zining qanday o‘rganishi, nimadan ilhom olishi, qachon o‘zini zo‘riqtirishi va qachon bir qadam ortga chekinishi kerakligini yaxshiroq tushunish uchun imkoniyat sifatida foydalandi

Uning yo‘lidan olingan saboqlar

Mara Doers Summit Limassol 2026 tadbirida ham o‘z tajribalaridan ayrimlarini ulashdi. U yerda u o‘zingizga mos o‘qish yo‘lini shakllantirish hamda doim o‘rganib, moslashib boradigan insonga aylanish haqida so‘z yuritdi.

Katta maqsadlarga intilayotgan yoshlar uchun uning maslahati oddiy: bu maqsadlarni kichikroq qadamlarga bo‘ling.

"Katta maqsad faqat u mavhumligicha qolsa, odamni cho‘ktirib yuboradi,” deb tushuntirdi u.

Shuning uchun uni rejalashtiring, ko‘zga ko‘rinadigan qiling va amalda darhol tashlay oladigan birinchi aniq qadamingizni belgilang.

Mara sun’iy intellektdan murabbiy va yordamchi sifatida foydalanish haqida ham gapirdi, ammo uning fikricha, eng qimmatli o‘sish baribir odamlar bilan bog‘lanishdan keladi.

"Tejagan vaqtingiz va energiyangizni borib, o‘zingizga mos insonlarni topishga sarflang," — dedi u.

Haqiqiy murabbiylar, samimiy suhbatlar, fikrlashi sizning ichingizda nimanidir rostdan ham uyg‘otadigan insonlar. Sun’iy intellekt o‘rganish jarayoningizni tezlashtirishi mumkin, ammo uning yo‘nalishini odamlar o‘zgartiradi.

Oldindagi yo‘l

Exness Fintech Scholarship stipendiyasi sovrindori sifatida Mara o‘z hikoyasi boshqa yoshlarni ham avval qo‘l yetmasdek tuyulgan imkoniyatlarni quvib yetishga ruhlantirishiga umid qiladi.

U aytganidek, "Yo‘l rejalashda emas, ishni qilish jarayonida o‘zini ko‘rsatadi."